printlogo


یادداشتی از دکتر عباس کریم‌زاده
نظام‌های تامین‌اجتماعی زایده بحران‌های اجتماعی
نظام‌های تامین‌اجتماعی زایده بحران‌های اجتماعی
کد خبر: 59634 تاریخ: 1398/10/11 15:27
نظام‌های تامین‌اجتماعی معمولا زایده بحران‌های اجتماعی هستند. برای مثال نظام تامین‌اجتماعی آمریکا پس از بحران بزرگ 1929 شکل می‌گیرد؛ در انگلستان نظام تامین‌اجتماعی پس از جنگ جهانی دوم ایجاد شده است؛ در آلمان و فرانسه نیز اینگونه است.

دکتر عباس‌ کریم‌زاده

مشاور معاونت اقتصادی و برنامه‌ریزی سازمان تامین‌اجتماعی

تامین 24 / در آسیا کشوری مانند کره جنوبی که سرمایه‌گذاری‌ خارجی به عنوان مبنای توسعه این کشور به شمار می‌رفت و برای گسترش این سیاست حتی عواملی مانند مالیات و بیمه را محدود اعلام کرده بود –زیرا به عنوان یک کشور پیشرفته معتقد بودند سطح درآمدی مردم بالا است و افراد جامعه می‌توانند از طریق بیمه‌های خصوصی مانند عمر، آینده خود را تضمین کنند- اما این کشور پس از بحران مالی دهه 90 به این نتیجه رسید که بهترین وسیله برای تحت پوشش قرار دادن شهروندان در زمان بحران، نظام تامین‌اجتماعی است و از این مقطع زمانی به بعد شروع به توسعه نظام تامین‌اجتماعی کرد. مطالعات نشان می‌دهد که در سایر کشورهای پیشرفته نیز این‌گونه بوده و پس از بروز بحران، دولت‌ها هزینه‌های تامین‌اجتماعی را افزایش داده و برای حمایت از مردم ورود کرده‌اند.

در کشور ما انتظار می‌رود که در مواقع بحران دولت از نظام تامین‌اجتماعی و به ویژه سازمان تامین‌اجتماعی که نقش عمده‌ای در نظام دارد، حمایت کند؛ اما مشاهده می‌کنیم که متاسفانه این‌گونه نیست و نه تنها حمایتی از سازمان تامین‌اجتماعی نمی‌شود، بلکه این سازمان در مواقع بحران مجبور به چانه‌زنی برای مطالبات خود است.

سازمان تامین‌اجتماعی از سال 1385 دچار کسری نقدینگی شده است و برای جبران نقدینگی خود از طریق فروش دارایی‌ها و استقراض از بانک‌ها اقدام می‌کند؛ با توجه به اینکه در گذر زمان شکاف کسری افزایش می‌یابد، فشار برای تادیه مطالبات از دولت نیز افزایش یافته و در سال‌های اخیر شاهدیم که سازمان در این حوزه فعال شده است.

 

مشکلات تامین‌اجتماعی 4 دسته است

مشکلاتی که سازمان تامین‌اجتماعی اکنون با آن دست‌به‌گریبان است، عمدتا ناشی از چهار دسته از مسائل است:

نخست، مسئله تحولات جمعیتی است؛ عواملی مانند افزایش امید به زندگی، کاهش نرخ زادوولد، کاهش نسبت پشتیبانی که از میزان 25 در دهه 40 به زیر 5 در زمان کنونی رسیده است، از عواملی است که باعث شده سازمان در فشار و تنگنا قرار بگیرد.

دسته دوم، ارتقای سطح سلامت است؛ در دنیای کنونی، ساختار بیماری‌ها و ساختار درمان تغییر کرده، بیماری‌های جدید ظاهر و امکانات درمانی وسیع‌تر شده است؛ پیش از این هنگام مراجعه بیمار به پزشک به انجام یک سری معاینات بالینی و آزمایش‌های ساده اکتفا می‌شد؛ اما اکنون برای انجام معاینات از دستگاه‌های تشخیصی مانند رادیوگرافی، CT اسکن، MRI و غیره استفاده می‌شود که این اقدامات هزینه‌های درمان را افزایش داده است.

دسته سوم، تحولات اقتصادی است؛ مسائلی مانند تورم، رکود و تحریم ساختار اقتصادی کشور را ضعیف کرده و به دنبال آن تغییر ماهیت مشاغل ایجاد شده است که دریافت حق‌بیمه از فعالیت‌های اقتصادی را دشوار کرده است.

مورد چهارم، بحث مداخلات سیاسی است؛ قانون تامین‌اجتماعی که در سال 54 به تصویب رسیده است، طبق نظر کارشناسان از نظر فنی و محاسبات اکچوئری، قانون بسیار خوبی به شمار می‌رفت و از چارچوب مناسبی برخوردار بود؛ اما رخدادهایی مانند جنگ در کشور سبب شد تا موضوع تامین‌اجتماعی اولویت نخست جامعه نباشد و از سوی دیگر قوانین تحمیلی که به چارچوب اولیه قانون تامین‌اجتماعی وارد می‌شود، این نهاد را بیش از پیش با مشکلات مالی درگیر می‌کند. اکنون 5 میلیون نفر بیمه شده حمایتی که با اختساب خانواده‌هایشان به 16- 15 میلیون نفر می‌رسد، از خدمات تامین‌اجتماعی استفاده می‌کنند که پرداخت حق‌بیمه آن‌ها برعهده دولت قرار دارد؛ حال اینکه دولت مطالبات سازمان تامین‌اجتماعی را پرداخت نمی‌کند.

این موارد باعث شده است که سازمان تامین‌اجتماعی در وضعیت فعلی قرار گرفته و با مشکلات نقدینگی روبرو شود.

لینک مطلب: http://www.tamin24.ir/News/59634.html