محمدرضا تاجیک، نماینده کارگران در شورای‌عالی کار:

حذف رانت، پیامد واگذاری شستا در بازار سرمایه است

«ایجاد رانت یکی از ایرادات واگذاری‌های گذشته بوده است، به همین دلیل بسیاری از واگذاری‌هایی که مسیر صحیحی را نپیمودند، با شکست مواجه شدند. اما واگذاری شستا در بازار سرمایه به دلیل شفافیت ذاتی این بازار، می‌تواند شبهاتی که در سایر واگذاری‌ها به بخش خصوصی در گذشته رخ می‌نمود را از اذهان سهامداران حذف کند.»

تامین 24 / محمدرضا تاجیک، رییس مجمع کارگران استان تهران از درآمد پایدار و مستمر از طریق این واگذاری می‌گوید. به گفته این نماینده کارگران در شورایعالی کار، واگذاری سهام شستا در بازار سرمایه، باعث بهره‌مندی کارگران و خانواده‌های آنها در شکل پرداخت مستمری‌ها با اثرگذاری بالاتر بروز می‌کند.

 

همواره درباره واگذاری سهام شستا در بورس از گذشته تا هنگامی ‌که اکنون در این بازار سهام آن داد‌‌و‌‌ستد می‌شود محل مناقشه بوده، برخی می‌گفتند و می‌گویند که واگذاری این بنگاه بزرگ اقتصادی فروش اموال کارگران است و بعضی دیگر نیز بر اقتصادی بودن واگذاری به نفع آنها سخن گفته‌اند. نظر شما درباره این نوع واگذاری چیست؟

علت مخالفت بخش مهمی از نمایندگان کارگری در گذشته که تا حدودی نیز اکنون این دغدغه را نیز دارند این بوده که کارگران در اولویت تخصیص این نوع واگذاری نبودند و افرادی هم که در سازمان تامین‌اجتماعی حاکمیت داشتند از قشر کارگر نبودند و دغدغه‌های این نوع قشر را درک نمی‌کردند، به نوعی شستا و سازمان تامین‌اجتماعی را حیات خلوت خود کرده بودند. اما ما اکنون شاهد چنین وضعیتی نیستیم و افرادی که در این سازمان بر مسند امور هستند، دغدغه قشر کارگر را دارند. ریاست جدید سازمان تامین‌اجتماعی نیز بر همین اعتقاد است که اموال در اختیار سازمان تامین‌اجتماعی متعلق به همه کارگران، کسانی که حق بیمه می‌پردازند و بازنشستگان است. در این‌باره موضوع نظارت نمایندگان کارگران بر فعالیت‌های سازمان تامین‌اجتماعی هم مطرح شده که با استقبال خوبی از سوی این سازمان مواجه شد؛ علاوه بر این بسیاری از کارشناسان و نیز مدیران ارشد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی هم با بحث ایجاد تغییر در ساختار این سازمان به سود نظارت‌های بخش کارگری، اتفاق‌نظر دارند.

 

سازمان تامین‌اجتماعی اصلی‌ترین سازمان حامی کارگران و بازنشستگان آن است، دولت‌های گذشته تاکنون به این سازمان بدهکار بوده و هستند، اکنون با واگذاری سهام شستا در بورس می‌توان به درآمد مستمر و پایدار برای تامین‌اجتماعی امیدوار بود؟

زمانی که قرار شد طبق دستور رییس‌جمهوری، شستا در بازار سرمایه عرضه شود، بسیاری از کارگران در نگاه اول تمایل چندانی با این اتفاق نداشتند؛ اما به مرور این دیدگاه رواج یافت که منابع درآمدی حاصل از این اتفاق سبب افزایش درآمدهای ریالی سازمان تامین‌اجتماعی شده و می‌تواند با استفاده از این ابزار مالی، به اقداماتی نظیر افزایش حقوق بازنشستگان و مستمری‌بگیران، بهبود فعالیت مراکز درمانی، تسویه با مراکز درمانی طرف قرارداد با تامین‌اجتماعی و حتی توسعه مراکز درمانی جدید دست بزنند که اتفاق مثبتی برای کارگران به شمار می‌رود. در حال حاضر تامین‌اجتماعی در پرداخت حقوق بازنشستگان با مشکل مواجه است و در مواردی با گرفتن تسهیلات از شبکه بانکی یا فروش املاک و مستغلاتی که در اختیار داشت، حقوق بازنشستگان تحت پوشش را تامین می‌کرد اما فروش شستا در بازار سرمایه درآمد مستمر و پایداری برای تامین‌اجتماعی فراهم کرده که در نتیجه آن می توان از فروش املاکی که متعلق به قشر کارگر است، جلوگیری کرد.

 

همان‌طور که گفته شد بدهی دولت‌ها به سازمان تامین‌اجتماعی همچنان یکی از گره‌هایی ‌است که کارگران را نگران کرده، به‌ نظر شما بدهی 200 هزار میلیارد تومانی دولت به این سازمان را چگونه می‌توان تسویه کرد و واگذاری املاک دولت دراین زمینه راهگشا است؟

یکی از اقداماتی که فعالان بخش کارگری همواره خواهان انجام آن بوده‌اند، این است که دولت هرچه سریعتر بدهی‌های خود به تامین‌اجتماعی را پرداخت کند و اجازه ندهد تا برای تامین حقوق بازنشستگان، تامین‌اجتماعی فروش املاک و دارایی‌ها را در دستور کار قرار دهد؛ اتفاقی که بی‌شک با نارضایتی مدیران تامین‌اجتماعی هم همراه است. اگر این بدهی‌ها حتی در قالب واگذاری املاک دولتی به تامین‌اجتماعی تسویه شود، این سازمان دیگر لازم نخواهد بود با استفاده از فروش املاک خود، آینده خانواده‌های کارگری را به خطر بیندازد. این املاک سرمایه‌های بیمه‌شدگان است که در بلندمدت سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

 

پس بازار سرمایه می‌تواند کمک شایانی در این ‌باره به تامین‌اجتماعی و کارگران کند؟

بله، دقیقا، چون املاکی که در اختیار تامین‌اجتماعی است، محدود است و بالاخره زمانی به اتمام می‌رسد؛ اما منابعی که از طریق فروش سهام به دست می‌آید، پایدارتر است. هرچه منابع ریالی سازمان تقویت شود، خدماتی که به کارگران، مستمری‌بگیران و بیمه‌شدگان ارائه می‌شود، ارتقا خواهد یافت و دیگر لازم نیست این سازمان املاک و مستغلات خود و در حقیقت کارگران را بفروشد.

 

‌موضوع دیگری که دغدغه کارگران است، وجود شفافیت و نحوه نظارت بر منابع درآمدی حاصل از فعالیت شستا در بازار سرمایه است. این نوع دغدغه را چگونه می‌توان برطرف کرد؟

درخواست همه خصوصا کارگران، ادامه شفاف‌سازی در روند عرضه شستا در بازار سرمایه است؛ چراکه اموال کارگران را به فروش رسانده‌ایم و آنها باید از مسیر تخصیص منابع دریافتی از این محل به اقداماتی که برای کارگران منافع بیشتر و ارزش افزوده ایجاد می‌کند، مطلع شوند.

موادی از قانون کار مبنی بر نظارت تشکل‌های کارگری بر اقداماتی که در تامین‌اجتماعی در راستای ایفای حقوق کارگری است. شفافیت تنها در فرایندهای مالی نیست، بلکه در روند اجرای امور نیز ارتقای شفافیت و افزایش نظارت‌ها می‌تواند در اصلاح امور موثر باشد.

 

 موضوعی که مطرح می‌شود وجود اساسنامه شستا است که قبل از واگذاری به بازار سرمایه تهیه و تدوین شده و همین مساله دغدغه کارگران را دوچندان کرده، هرچند که وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی بر لزوم شفاف‌سازی در این فرایند تاکید کرده است.

بله. اساسنامه در زمانی نگاشته شده‌ که قرار نبود این غول اقتصادی کشور در بازار سرمایه عرضه شود در حالی‌ که روح بازار سرمایه با شفافیت عملکردی عجین است. اعضای هیات‌مدیره‌ها باید بر اساس ضوابط شرکت‌های بورسی انتخاب شوند.

وقتی بخشی از این دارایی‌ها که شرکت‌ها هستند، به بورس می‌آیند، قرار نیست مانند وقتی که به بخش خصوصی عرضه می‌شوند، از حجم دارایی‌ها کاسته شود بلکه یک درآمدزایی مستمر برای سهامداران آن ایجاد می‌کند که کارگران و بیمه‌شدگان نیز از آن منتفع خواهند شد. از سوی دیگر در همکاری بازار سرمایه با بازار پول، بانک متعلق به قشر کارگری هم می‌تواند ضلع دیگر تقویت بنیه مالی تامین‌اجتماعی شود.

 

یکی دیگر از دغدغه‌های کارگری، ایجاد رانت در واگذاری‌های گذشته بود. این موضوع چگونه در واگذاری شستا برطرف شده که دیگر شاهد فروش املاک در قالب بازار سرمایه نباشیم؟

فروش املاک با واگذاری در بازار سرمایه متفاوت است و کارگران نباید نگران باشند؛ چراکه دارایی‌ها شامل بدهی‌ها و سرمایه‌هاست. اگر دستگاهی از شرکتی طلبکار نباشد، دارایی‌های آن شرکت صرفا به سرمایه‌های آن شرکت معطوف می‌شود که این مورد درباره تامین‌اجتماعی تا حدود زیادی صدق می‌کند، بنابراین دارایی‌های تامین‌اجتماعی مواردی چون بانک، املاک و مستغلات و شرکت‌های تابعه هستند. دیگر اینکه در جلساتی که میان فعالان کارگری با تامین‌اجتماعی داشتیم، قرار شد به جای واگذاری‌های رانتی، شرکت‌های تامین‌اجتماعی در بورس عرضه شوند با این اقدام، کارگران و خانواده‌های آنها هم می‌توانند در آینده از منافع آن بهره‌مند شوند که در شکل پرداخت مستمری‌های با اثرگذاری بالاتر بروز می‌کند.

 

به نظر می‌رسد برخی کارگران با نحوه توزیع تعداد نمایندگان در شورای سه‌جانبه‌گرایی اعتراض دارند. به نظر شما پیشنهاد افزایش تعداد نمایندگان کارگران در این شورا منطقی است؟

 بله منطقی است؛ چراکه در حال حاضر سه‌جانبه‌گرایی شامل نمایندگان دولت، کارگری و کارفرمایی در ساختار نظارتی این سازمان وجود دارد، اما بخش کارگری چندان با نحوه توزیع این سهم‌ها به اندازه سرمایه‌ای که از سوی هر یک از این سه ضلع به سازمان واریز می‌شود، موافق نیست و به نظر می‌رسد سهم نمایندگان کارگری از این شورا می‌بایست افزایش یابد؛ بخصوص که نمایندگان دولت 6 نفر و کارگری 2 نفر هستند.

 

منبع: هفته‌نامه آتیه نو/ شماره 229/ 27 اردیبهشت 1399


 


ارسال نظر

captcha